“Mahmudxoca Behbudi və Türküstanın mədəni mühitində yeniləşmə prosesləri” adlı Respublika elmi-praktik konfransı keçirildi.

PRESS-RELİZ
Vətənimizin tarixində son dərəcə mürəkkəb və sınaqlarla dolu bir dövr olan XX əsrin əvvəllərində meydana çıxmış Mahmudxoca Behbudi Türküstan cədidçilik hərəkatının banisi hesab olunur. O, bölgədə islahatların öncülü kimi milli ruhun, ana dilinin, təhsilin, ədəbiyyat və incəsənətin, mətbuatın inkişafına, dünyanın qabaqcıl tərəqqi nailiyyətlərindən bəhrələnərək xalqımızın şüurunu və təfəkkürünü yüksəltməyə, eləcə də azadlığa nail olmağa bütün həyatını həsr etmişdir.
Mahmudxoca Behbudi dövrünün irticaçı qüvvələrinin müqavimətinə baxmayaraq, Türküstanda yeni üsullu məktəblərin yaradılmasına, dərsliklərin hazırlanmasına, nəşriyyatların və teatrların təşkilinə rəhbərlik etmişdir. Mahir publisist kimi dövrünün aktual problemlərinə həsr olunmuş bir sıra əsərlər və məqalələr yazmışdır. Bununla yanaşı, “Səmərqənd” qəzetini və “Oyina” jurnalını nəşr etdirmişdir. 1911-ci ildə özbək milli teatrının başlanğıcı sayılan ilk pyesini yazaraq Türküstan ziyalıları arasında böyük nüfuz qazanmışdır. 1914-cü ildə “Turan” teatrında səhnələşdirilən “Padarkuş” (“Ata qatili”) pyesi ilə bölgəmizdə teatr sənətinin təməlini qoymuşdur. Təəssüf ki, görkəmli ədib və ictimai xadim şər qüvvələrin qurbanı olmuşdur.
Müstəqil Özbəkistanda Mahmudxoca Behbudinin xatirəsinin əbədiləşdirilməsinə, həyat və fəaliyyətinin dərindən tədqiq edilməsinə, elmi və bədii əsərlərinin geniş təbliğinə xüsusi diqqət yetirilir. Daşkənddəki Ədiblər xiyabanında möhtəşəm abidəsinin ucaldılması, Səmərqənd şəhərində ev-muzeyinin yaradılması, istedadlı dramaturqlar üçün Mahmudxoca Behbudi adına mükafatın təsis edilməsi bu istiqamətdə atılmış yeni əməli addımlardandır.
Mahmudxoca Behbudinin əsərlərinin gənc nəslimizin intellektual və mənəvi potensialının yüksəldilməsində, onların Yeni Özbəkistanın qurucuları və əsl vətənpərvər insanlar kimi yetişdirilməsində rolunu və əhəmiyyətini nəzərə alaraq, həmçinin onun misilsiz irsinin daha dərindən öyrənilməsi və geniş təbliği məqsədilə “Mahmudxoca Behbudi və Türküstanın mədəni mühitində yeniləşmə prosesləri” adlı Respublika elmi-praktik konfransı təşkil edilmişdir.
Konfransda aşağıdakı mövzulara həsr olunmuş məruzələrin müzakirəsi nəzərdə tutulur: Türküstan cədidçilik hərəkatının banisi Mahmudxoca Behbudi və onun maarifçilik fəaliyyəti; mütəfəkkirin dövlətçilik haqqında baxışları; milli teatr və dramaturgiyanın banisi kimi rolu; nəşriyyat və publisistika fəaliyyəti, bu fəaliyyətində milli ruhun əks olunması; Yeni Özbəkistanda M. Behbudiyə, milli ziyalılara və onların irsinə göstərilən diqqət; kinofilmlərin yaradılması; xarici ölkələrdə M. Behbudinin və onun elmi irsinin öyrənilməsi.

Elmi-praktik konfransın məqsədi Türküstandakı cədidçilik hərəkatının nümayəndələrinin fəaliyyətinin müasir dövrdə sosial, mədəni və tərbiyəvi əhəmiyyətini öyrənmək, onların mədəni irsinin müstəqillik illərində araşdırılması, xalqa qaytarılması və milli istiqlal ideyasının təbliğindəki rolunu təhlil etməkdən ibarətdir. Konfrans, həmçinin görkəmli mütəfəkkirin irsinin mənəvi-maarifçilik aspektlərinin müasir hərtərəfli inkişaf etmiş gənc nəslin tərbiyəsindəki əhəmiyyətinin müəyyənləşdirilməsinə dair yeni fikirlərin formalaşmasına xidmət edir.

Konfrans Özbəkistan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi nəzdində Mədəniyyətşünaslıq və Qeyri-Maddi Mədəni İrs Elmi-Tədqiqat İnstitutu tərəfindən elmi-tədqiqat müəssisələrinin nümayəndələrinin, görkəmli mütəfəkkirin fəaliyyəti və irsi ilə bağlı araşdırmalar aparmış alimlərin, tələbə gənclərin və kütləvi informasiya vasitələri nümayəndələrinin iştirakı ilə keçiriləcək.